Słownik fitness — litera E
21 haseł rozpoczynających się literą E.
EDA
Aktywność elektrodermalna — pomiar przewodnictwa elektrycznego skóry, które zmienia się pod wpływem pocenia wywołanego stresem. Wykorzystywana w urządzeniach do monitorowania poziomu stresu.
EGCG (epigallokatechina-3-galusan)
EGCG (epigallokatechina-3-galusan) to dominujący polifenol z grupy katechin występujący w liściach herbaty, uznawany za najsilniejszy przeciwutleniacz obecny w naparze z zielonej herbaty.
EPOC
Zwiększone zużycie tlenu po zakończeniu treningu — efekt dopalania, dzięki któremu organizm spala dodatkowe kalorie przez kilka godzin po wysiłku.
Eco-anxiety (lęk klimatyczny)
Eco-anxiety (lęk klimatyczny) to stan psychologiczny objawiający się przewlekłym niepokojem o przyszłość planety w obliczu zmian klimatycznych i postępującej degradacji środowiska naturalnego.
Efekt Cinderella
Chroniczne przeciążenie najmniejszych włókien mięśniowych (typ I) podczas długotrwałego statycznego napięcia — np. wielogodzinnego siedzenia. Efekt zasady Hennemana: zawsze rekrutowane są te same jednostki.
Efekt jo-jo
Naprzemienne chudnięcie i ponowne przybieranie na wadze, często przekraczające masę wyjściową, będące skutkiem zbyt restrykcyjnych diet.
Efekt nocebo
Zjawisko, w którym negatywne oczekiwania wobec substancji lub interwencji wywołują realne pogorszenie samopoczucia, mimo że bodziec sam w sobie jest neutralny.
Efekt placebo
Poprawa samopoczucia wynikająca wyłącznie z przekonania, że przyjmowana substancja działa — mimo że jest nieaktywna. W badaniach klinicznych grupa placebo otrzymuje pozorny lek, żeby oddzielić rzeczywisty efekt od efektu oczekiwań.
Efekt termiczny żywności
Energia zużywana przez organizm na trawienie, wchłanianie i transport składników odżywczych, stanowiąca ok. 10% dziennego zapotrzebowania.
Efekty subkliniczne
Zmiany fizjologiczne lub biochemiczne, które nie wywołują jeszcze objawów klinicznych, ale już wpływają na funkcjonowanie organizmu i mogą ograniczać wydolność treningową.
Efektywność snu
Procentowy stosunek czasu faktycznego snu do całkowitego czasu spędzonego w łóżku. Wartości powyżej 85% uznaje się za prawidłowe.
Elektroencefalografia
Nieinwazyjna metoda diagnostyczna służąca do rejestrowania aktywności elektrycznej mózgu za pomocą elektrod umieszczonych na skórze głowy. Pozwala na analizę fal mózgowych.
Elektrokardiogram
Badanie rejestrujące aktywność elektryczną serca w postaci wykresu. Pozwala ocenić rytm, częstość i sposób przewodzenia impulsów w mięśniu sercowym — podstawowe narzędzie diagnostyki kardiologicznej i medycyny sportowej.
Elektrolity
Minerały rozpuszczone w płynach ustrojowych, które przewodzą impulsy elektryczne — regulują nawodnienie, funkcję mięśni i równowagę kwasowo-zasadową organizmu.
Elektromiografia (EMG)
Metoda rejestracji aktywności elektrycznej mięśni szkieletowych za pomocą elektrod powierzchniowych lub igłowych, pozwalająca ocenić stopień aktywacji i wzorzec pracy mięśnia.
Epigenetyczne wskaźniki (EpiScores)
Biomarkery oparte na wzorcach metylacji DNA, które odzwierciedlają biologiczny wpływ stylu życia — w tym aktywności fizycznej, diety i stresu — na ekspresję genów.
Epigenetyka
Dziedzina biologii badająca dziedziczne zmiany w ekspresji genów, które nie wynikają ze zmian sekwencji DNA. Trening i dieta mogą modyfikować aktywność genów bez zmiany kodu genetycznego.
Ergogeniczny
Termin ergogeniczny odnosi się do substancji, urządzeń lub metod treningowych, których celem jest zwiększenie wydolności fizycznej, siły, wytrzymałości lub przyspieszenie regeneracji sportowca.
Estradiol (E2)
Najsilniejsza frakcja estrogenu u kobiet w wieku rozrodczym. Norma w fazie folikularnej: 100-400 pmol/l. Markerem jego aktywności jest grubość endometrium i obraz USG pęcherzyków.
Estrogen
Grupa żeńskich hormonów płciowych (estradiol, estron, estriol) produkowanych głównie w jajnikach. Reguluje cykl miesięczny, chroni kości, serce i mózg. Spada gwałtownie w perimenopauzie.
Exercise snacks
Exercise snacks, czyli "przekąski ruchowe", to genialny sposób na wplecenie aktywności w najbardziej zapracowany dzień.