Słownik fitness — litera I

18 haseł rozpoczynających się literą I.

• Iloraz ryzyka

  Miara epidemiologiczna porównująca prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia (np. kontuzji, choroby) w grupie eksponowanej na dany czynnik względem grupy kontrolnej.

• Iloraz szans (OR)

  Iloraz szans (odds ratio, OR) to statystyczna miara siły związku między konkretnym czynnikiem a wystąpieniem danego zdarzenia, informująca o tym, jak bardzo obecność tego czynnika zmienia szansę na pojawienie się wyniku w porównaniu do grupy kontrolnej.

• Impingement (zespół ciasnoty podbarkowej)

  Zespół ciasnoty podbarkowej to stan patologiczny polegający na ucisku ścięgien stożka rotatorów oraz kaletki podbarkowej w wąskiej przestrzeni między wyrostkiem barkowym łopatki a głową kości ramiennej.

• Incydent sercowo-naczyniowy

  Nagłe zdarzenie kliniczne dotyczące serca lub naczyń krwionośnych, takie jak zawał, udar czy nagły zgon sercowy, najczęściej będące skutkiem miażdżycy i zaburzeń krążenia.

• Indeks glikemiczny

  Miara wpływu produktu spożywczego zawierającego węglowodany na poziom glukozy we krwi, wyrażona w skali 0–100 względem produktu referencyjnego (glukoza lub białe pieczywo).

• Indeks masy mięśniowej kończyn (ALM)

  Wskaźnik masy mięśni rąk i nóg używany w diagnostyce sarkopenii.

• Inflamasom NLRP3

  Wewnątrzkomórkowy kompleks białkowy aktywujący stan zapalny. Reaguje na sygnały stresu metabolicznego i uszkodzenia tkanek, uruchamiając kaskadę prozapalną z udziałem interleukiny-1β i interleukiny-18.

• Insulinooporność

  Stan, w którym komórki organizmu stają się mniej wrażliwe na insulinę, co zmusza trzustkę do produkcji większych ilości tego hormonu i sprzyja gromadzeniu tłuszczu trzewnego.

• Insulinowrażliwość

  Zdolność tkanek do efektywnego reagowania na insulinę, kluczowa dla utrzymania prawidłowego poziomu cukru i zapobiegania odkładaniu się tkanki tłuszczowej.

• Intensywność obciążenia

  Miara trudności bodźca treningowego wyrażona względem maksymalnych możliwości zawodnika — decyduje, jakie adaptacje fizjologiczne wywoła trening.

• Intensywność treningowa

  Miara wysiłku fizycznego wyrażona jako procent maksymalnej zdolności wysiłkowej, np. % 1RM w treningu siłowym lub % VO₂max / HRmax w treningu wytrzymałościowym.

• Intermittent fasting

  Strategia żywieniowa polegająca na cyklicznym naprzemiennym stosowaniu okresów jedzenia i postu, najczęściej w schemacie 16:8 lub 5:2, w celu regulacji metabolizmu i masy ciała.

• Interocepcja

  Zdolność odczuwania i interpretowania sygnałów płynących z wnętrza ciała, takich jak głód, pragnienie, tętno czy zmęczenie mięśniowe.

• Istota szara

  Część ośrodkowego układu nerwowego zbudowana głównie z ciał komórek nerwowych, odpowiedzialna za przetwarzanie informacji, kontrolę ruchu i funkcje poznawcze.

• Istotność statystyczna

  Wynik badania jest istotny statystycznie, gdy szansa na to, że pojawił się przypadkiem, jest mała — zwykle poniżej 5% (p < 0,05). To kryterium odsiewu, nie miara siły efektu.

• Izoflawony

  Podgrupa fitoestrogenów pochodząca głównie z soi — dominujące formy to genisteina i daidzeina. Bakterie jelitowe metabolizują je do ekwolu (aktywnego metabolitu), co dotyczy około 30% populacji. Dawka w suplementach: 40-100 mg.

• Izolacja mięśniowa

  Strategia treningowa polegająca na wykonywaniu ćwiczeń angażujących głównie jeden staw i jedną grupę mięśniową, minimalizując udział mięśni pomocniczych.

• izokinetyczny (test/trening)

  Forma ćwiczeń lub pomiarów siły wykonywanych przy stałej, narzuconej odgórnie prędkości kątowej ruchu. Opór stawiany przez maszynę jest zmienny i idealnie dopasowuje się do siły generowanej przez osobę ćwiczącą w każdym stopniu zakresu ruchu.