Test Sargenta

testu Sargentatestowi Sargentatestem Sargentateście Sargentaskok dosiężnyskok dosiężny z miejscaSargent jump testvertical jump test

Test mierzący wysokość skoku dosiężnego z miejsca jako różnicę między zasięgiem ręki w staniu a najwyższym punktem dotkniętym w wyskoku. Służy do oceny mocy kończyn dolnych.

Mechanizm działania

Badany staje bokiem do ściany i wyciąga w górę rękę bliższą ścianie. Najwyższy punkt, którego dosięga palcami, stojąc na pełnych stopach, to jego zasięg w staniu. Następnie wykonuje wyskok z miejsca, bez rozbiegu i bez kroku dostawnego, i dotyka ściany w najwyższym punkcie lotu. Wynikiem jest różnica między oboma oznaczeniami, wyrażona w centymetrach.

Odjęcie zasięgu w staniu sprawia, że wzrost i długość ramion nie wpływają na wynik. Liczy się tylko to, o ile badany uniósł środek ciężkości ciała. Przypomina to porównywanie, kto wyżej podskoczy, a nie kto wyżej sięgnie z podłogi.

Serwis, który zna Ciebie

Twoje dane, Twoje treści. Podłącz zegarek i zobacz spersonalizowane artykuły.

Wysokość wyskoku zależy od prędkości, z jaką ciało odrywa się od podłoża. Tę prędkość trzeba nadać w ułamku sekundy, dlatego wynik odzwierciedla moc, czyli zdolność prostowników stawów biodrowych i kolanowych oraz zginaczy podeszwowych stopy do szybkiego wytwarzania dużej siły. Pomaga w tym krótkie ugięcie nóg przed wybiciem: ścięgna działają wtedy jak napięta sprężyna, a mięśnie wykorzystują cykl rozciągnięcie-skurcz. Znaczenie mają też udział włókien szybkokurczliwych i sprawne, zsynchronizowane włączanie jednostek motorycznych.

Kluczowe fakty

Pochodzenie: test opisał amerykański lekarz i pedagog wychowania fizycznego Dudley Allen Sargent w 1921 roku.
Przeliczenie na moc: równanie Sayersa pozwala oszacować moc szczytową: moc (W) = 60,7 × wysokość skoku (cm) + 45,3 × masa ciała (kg) − 2055.
Przykład obliczenia: osoba ważąca 80 kg, która skacze na 50 cm, generuje według tego wzoru około 4604 W.
Wymach ramion: jest dozwolony w klasycznej wersji testu i zwiększa wysokość skoku o około 10% w porównaniu ze skokiem z rękami na biodrach.
Liczba prób: zwykle wykonuje się 3 próby i zapisuje najlepszy wynik.

Zastosowanie praktyczne

Test jest tani i szybki, wymaga jedynie ściany, kredy i taśmy mierniczej, dlatego od dziesięcioleci wchodzi w skład szkolnych i sportowych zestawów testów sprawności. Coraz częściej zastępują go urządzenia elektroniczne: przyrządy z ruchomymi łopatkami, maty kontaktowe i platformy dynamometryczne. Maty obliczają wysokość skoku z czasu lotu, więc wyniki uzyskane różnymi metodami nie są w pełni porównywalne. W treningu test służy do oceny efektów programów pliometrycznych i siłowych oraz do kontroli zmęczenia nerwowo-mięśniowego, o którym świadczy spadek wysokości skoku względem typowego wyniku zawodnika.

Aby wyniki były wiarygodne, procedurę trzeba ujednolicić: ta sama rozgrzewka, ta sama technika (z wymachem ramion lub bez), to samo obuwie i podłoże oraz podobna pora dnia. Między próbami warto zachować krótką przerwę na pełny wypoczynek. Pomiar powtarzany co kilka tygodni pozwala śledzić postępy treningowe, a wykonywany przez lata pokazuje, jak z wiekiem zmienia się moc kończyn dolnych. Moc spada z wiekiem szybciej niż siła maksymalna i ściśle wiąże się z codzienną sprawnością, na przykład ze wstawaniem z krzesła czy odzyskiwaniem równowagi po potknięciu.

Podsumowanie

Test Sargenta to prosta próba skoku dosiężnego, która oddziela wysokość wyskoku od zasięgu ręki w staniu. Wynik odzwierciedla zdolność mięśni kończyn dolnych do szybkiego wytwarzania siły, a po uwzględnieniu masy ciała pozwala oszacować moc w watach. Dzięki prostocie i powtarzalności sprawdza się w sporcie, w szkole i w badaniach śledzących sprawność przez wiele lat, pod warunkiem że każdy pomiar wykonuje się według tej samej procedury.