Czy warto śledzić VO2max na zegarku? Co mierzy, czego nie mierzy i dlaczego to ważne

Zegarek sportowy każdego dnia serwuje dziesiątki parametrów, ale jeden budzi szczególne emocje — VO2max, czyli pułap tlenowy. Ta liczba ma być potwierdzeniem naszej kondycji, ale czy algorytmiczny szacunek z nadgarstka ma cokolwiek wspólnego z rzeczywistością?

Czym jest VO2max i jak szacuje je zegarek

VO2max to maksymalna ilość tlenu, jaką organizm może pobrać i wykorzystać podczas intensywnego wysiłku. W warunkach laboratoryjnych mierzy się go za pomocą maski i analizatora gazów wydechowych podczas testu do odmowy (tzw. próba wysiłkowa). To złoty standard, który precyzyjnie określa wydolność układu krążenia i oddechowego.

Zegarki sportowe nie mają jednak dostępu do oddechu. Zamiast tego wykorzystują algorytmy (najczęściej firmy Firstbeat), które analizują relację między tętnem a tempem biegu lub generowaną mocą. Urządzenie analizuje, jak ciężko pracuje serce przy danej prędkości i na tej podstawie szacuje zapotrzebowanie na tlen. Do obliczeń dorzuca dane demograficzne — wiek, wagę, płeć oraz historię treningów.

Jak dokładny jest pomiar z nadgarstka

Badania porównawcze rzucają ciekawe światło na precyzję tych urządzeń. Według danych publikowanych w Journal of Sports Sciences (2021), wiodące marki zegarków sportowych osiągają błąd pomiarowy na poziomie 5–9%. Dla przeciętnego biegacza oznacza to pomyłkę o około 3–4 punkty. Największym wyzwaniem pozostaje optyczny pomiar tętna z nadgarstka, który podczas bardzo intensywnych interwałów może gubić uderzenia, co bezpośrednio fałszuje wynik VO2max.

Algorytmy te działają najlepiej u osób o średnim poziomie wytrenowania. Według analiz z Journal of Personalized Medicine u wybitnych sportowców zegarki często zaniżają wynik, a u osób prowadzących siedzący tryb życia mogą go nieco zawyżać. Aby wynik był jak najbardziej zbliżony do prawdy, zegarek potrzebuje przynajmniej dwóch solidnych biegów w terenie z aktywnym GPS.

VO2max jako wskaźnik długowieczności

Dlaczego w ogóle warto śledzić tę liczbę? Nauka dostarcza tu mocnych argumentów. Badanie opublikowane w (2018) wykazało, że wysoka wydolność krążeniowo-oddechowa jest silnie skorelowana z dłuższą długością życia. Osoby z najwyższym pułapem tlenowym miały o z jakiejkolwiek przyczyny w porównaniu do grupy o najniższej kondycji.