Serwatka ponad dwa razy droższa niż rok temu. Dlaczego drożeją odżywki białkowe

Hurtowe ceny białka serwatkowego, głównego składnika odżywek białkowych, zaczęły rosnąć w 2024 roku, przyspieszyły w 2025 i rosną dalej w 2026. Pod koniec maja 2026 roku średnia europejska cena koncentratu WPC80 osiągnęła rekordowe 26 450 euro za tonę, ponad dwukrotnie więcej niż niecały rok wcześniej. Wyższe koszty surowca stopniowo przekładają się na ceny odżywek w sklepach.

Skala wzrostu cen

W Stanach Zjednoczonych hurtowa cena WPC80 przekroczyła 13 dolarów za funt i jest o 250 % wyższa niż rok wcześniej, a izolat białka serwatkowego podrożał o 150 % – wynika z danych firmy analitycznej Ever.Ag. Według Vesper, firmy śledzącej ceny surowców mlecznych, tona WPC80 kosztuje 32 000 dolarów wobec 5500 dolarów w tym samym okresie 2023 roku. W Europie ceny surowca negocjuje się co kwartał, a nie raz w roku, więc podwyżki szybciej trafiają na rynek.

Ceny detaliczne rosną wolniej niż hurtowe. W amerykańskich sklepach koncentrat w proszku podrożał w ciągu roku o około 15 %, izolat – wyraźniej. Indyjska marka MuscleBlaze podniosła ceny o 20–25 % rok do roku, a jej wiceprezes Kaustuv Paliwal spodziewa się, że ceny w sklepach mogą zbliżyć się do dwukrotności zeszłorocznych. Producenci zmniejszają opakowania i porcje oraz wprowadzają mieszanki z białkami roślinnymi, kazeiną lub białkiem drożdżowym.

Dlaczego serwatki brakuje

Serwatka jest produktem ubocznym produkcji sera: z jednego funta sera powstaje około 9 funtów serwatki. Rynek sera rośnie o około 4–5 % rocznie, a popyt na serwatkę znacznie szybciej. Budowa nowych linii do filtracji membranowej i suszenia rozpyłowego trwa latami, dlatego podaży nie da się szybko zwiększyć. W czerwcu 2026 roku zapasy koncentratu u producentów w USA spadły do 41,8 mln funtów, czyli do najniższego poziomu w pierwszym półroczu.

Popyt napędza nie tylko sport. Przeciętny supermarket w USA oferuje 38 708 produktów reklamowanych jako źródło białka. Dodatkowo osoby przyjmujące leki z grupy GLP-1, stosowane w leczeniu otyłości i cukrzycy, dostają zalecenie zwiększenia spożycia białka, aby ograniczyć utratę masy mięśniowej. „Popyt jest bardzo silny i na razie wydaje się przewyższać podaż” – mówi Kathleen Wolfley, wiceprezes Ever.Ag Insights.

Jak oszczędzać bez utraty mięśni

Według metaanalizy Mortona i współpracowników, opublikowanej w 2018 roku w „British Journal of Sports Medicine”, powyżej około 1,6 g białka na kilogram masy ciała dziennie (łącznie z dietą i odżywkami) suplementacja nie dawała dalszego przyrostu beztłuszczowej masy ciała. Autorzy traktowali ten próg jako wartość szacunkową. Odżywka jest wygodnym źródłem białka, ale nie warunkiem budowy mięśni – liczy się łączne dzienne spożycie.

• Przed zakupem policz dzienne zapotrzebowanie i sprawdź, ile białka dostarcza już dieta.
• Porównuj cenę za gram białka, a nie za opakowanie – zawartość białka w porcji bywa różna.
• Wybieraj koncentrat zamiast izolatu, jeśli nie masz nietolerancji laktozy – izolat podrożał bardziej.
• Część porcji zastąp zwykłą żywnością bogatą w białko: twarogiem, skyrem, jajami, mlekiem lub roślinami strączkowymi. Produkty „proteinowe” w przeliczeniu na gram białka są często droższe.
• Rozważ kazeinę lub mieszanki białek roślinnych, np. z grochu i ryżu.

Szybkiej ulgi nie należy się spodziewać. Glanbia uruchomi nowe moce produkcyjne izolatu w Nowym Meksyku dopiero w 2027 roku, a Agropur rozbuduje zakłady w Kanadzie i USA do 2029 roku. „Stosunek podaży do popytu może zacząć się poprawiać, ale nie wiem, czy stanie się to jutro, czy w ciągu roku” – zaznacza Wolfley. Nick Morgan z firmy doradczej Nutrition Integrated ocenia, że ceny nie spadną nawet w okolice wcześniejszego poziomu.