Hiponatremia

Najgroźniejsze konsekwencje dotyczą mózgu, który jest zamknięty w sztywnej czaszce. Obrzęk komórek nerwowych prowadzi do wzrostu ciśnienia śródczaszkowego, a w skrajnych przypadkach do obrzęku mózgu zagrażającego życiu. Dlatego hiponatremii nie wolno lekceważyć, nawet jeśli początkowe objawy wydają się niegroźne.

Objawy

Łagodna hiponatremia bywa bezobjawowa lub daje niespecyficzne dolegliwości, takie jak nudności, ból głowy, ogólne osłabienie i uczucie rozbicia. Wraz z pogłębianiem się zaburzenia pojawiają się wymioty, splątanie, zaburzenia orientacji, problemy z koordynacją, a w ciężkich przypadkach drgawki i utrata przytomności. Część objawów łatwo pomylić z odwodnieniem lub udarem cieplnym, co bywa pułapką, ponieważ postępowanie w obu sytuacjach jest odmienne. Charakterystycznym, choć nie zawsze obecnym sygnałem ostrzegawczym jest przyrost masy ciała w trakcie długiego wysiłku, świadczący o gromadzeniu nadmiaru wody.

Zastosowanie praktyczne

Kluczem do zapobiegania hiponatremii jest rozsądne nawadnianie dostosowane do indywidualnego pragnienia, a nie picie według sztywnego schematu „im więcej, tym lepiej". Podczas wysiłków trwających ponad dwie do trzech godzin warto sięgać po napoje zawierające elektrolity, a nie wyłącznie czystą wodę. Dobrym wyznacznikiem są pragnienie oraz kolor moczu, a nie mechaniczne opróżnianie kolejnych bidonów na każdym punkcie kontrolnym.

Osoby przygotowujące się do długich startów powinny w czasie treningów poznać własne tempo pocenia się i orientacyjne potrzeby płynowe. Przy podejrzeniu hiponatremii u współzawodnika, zwłaszcza gdy pojawiają się splątanie czy drgawki, nie należy podawać dużych ilości wody, tylko jak najszybciej zapewnić pomoc medyczną. Leczenie ciężkich postaci wymaga kontrolowanego podawania stężonego roztworu sodu w warunkach szpitalnych.

Podsumowanie

Hiponatremia to spadek stężenia sodu we krwi, który u osób aktywnych najczęściej wynika z przepicia wody podczas długotrwałego wysiłku, a nie z jej niedoboru. Zaburza gospodarkę wodną komórek i może prowadzić do groźnego obrzęku mózgu. Świadome, umiarkowane nawadnianie z uwzględnieniem elektrolitów oraz słuchanie sygnałów pragnienia to najprostsze i najskuteczniejsze sposoby ochrony przed tym powikłaniem.